Dehumanizing

Dehumanizing – De mens als machine

Al geruime tijd bekruipt me het gevoel dat we steeds minder mens worden. ‘Datgene wat ons menselijk maakt, poetsen we meer en meer weg: imperfectie, rimpels, vermoeidheid. We streven naar efficiëntie, een frictievrij bestaan en foutloos functioneren. De mens als machine. Ik dacht ineens aan het woord ‘Rehumanize’ en hoe we weer onze menselijkheid kunnen heroveren. Ik zocht het op en kwam ironisch genoeg uit op een tool die AI teksten transformeert naar meer menselijke tekst. Blijkbaar willen we de menselijkheid wel, maar is de pijnlijke realiteit dat we er verder van weg drijven.

Alle ongemak weggepoetst
Zelfrijdende auto’s waarin we geen praatje meer hoeven te maken met de taxichauffeur. Onze zielenroerselen delen met een AI-bot zodat we onze vrienden niet lastig hoeven te vallen met onze getroebleerde innerlijke wereld. Pijnstillers slikken en hormonen spuiten al voordat het ongemak zich aandient. Botox en Ozempic die ons een insta-waardig voorkomen beloven. Klimaatbeheersing waardoor we altijd kunnen vertoeven in 20 graden. En om het gemis van contact, sensatie en elementen op te vullen gooien we in het weekend partypillen naar binnen. Terwijl onze kinderen thuis opgaan in de parallelle wereld van Minecraft, Roblox of Snapchat. Af en toe even checken met de webcam of ze er nog zijn. Ja gelukkig, ze leven nog. Oh ja? Of zijn we allemaal npc’s -non player characters- in de gezombificeerde Matrix?

Meer gemak, minder mens?
Ben ik de enige die dit een angstaanjagende ontwikkeling vindt? Nee, zeker niet. Maar is er een weg terug? Waarschijnlijk niet. Dit is de nieuwe ‘verbeterde’ wereld. Want innovatie is waar we jarenlang volop op hebben ingezet en het lijkt erop dat we daarin geslaagd zijn. Hiep hiep hoera. Maar hoe kan het dan dat we, ondanks al die vooruitgang, zoveel worstelen met ons mentale welzijn en ons massaal lijken te laven aan een verslavingsinfuus? Alcohol, nicotine en drugs, maar ook eten, shoppen, seks, porno, sociale media, gamen en gokken. Alles wat snelle beloning, verdoving, afleiding of bevestiging biedt, lijkt onweerstaanbaar. Wat als we in ons streven naar comfort datgene wegpoetsen wat ons mens maakt? Een maatschappij waarin zelfscankassa’s en chatbots het menselijk contact vervangen, is armoede, geen vooruitgang.

Een pleidooi voor modderige schoenen
En dan the million dollar question: wat moeten we eraan doen? Ik heb wel wat ideeën – voor wat het waard is. Zoek meer discomfort op. Spreek vreemden aan op straat en worstel je door het ongemakkelijke begin. Zet de navigatie eens uit, raak verdwaald en vraag de weg. Sport totdat het zweet naar beneden gutst. Deel je fouten met collega’s. Ga naar het museum en dwing jezelf lang naar een kunstwerk te kijken. Laat je kleddernat regenen in het bos en knuffel daarna met je modderige hond. Kook een nieuw gerecht voor een groep vrienden en bied daarna je excuses aan omdat het niet lekker was.

De mooiste menselijke ervaringen doen we op als we bereid zijn ongemak te verdragen. Timmer zelf een bankje. Als je erop zit heb je blaren, maar je bent trots en voelt je mens. Succes ervaar je als er een hobbelige weg naartoe is. Geluk bestaat bij de gratie van ongeluk. Zelfvertrouwen ontstaat als je vaardigheden leert. En mens word je als je menselijke dingen doet. En Kim, kap met columns in ChatGPT gooien. Het wordt er misschien beter van, maar het mist magie.