Tel weer eens wat vaker tot drie (of tien als dat nodig is)

Tel weer eens wat vaker tot drie (of tien als dat nodig is)

Onlangs zag ik een stukje video van de stand-up comedian Jimmy Carr. Hij is altijd ijzersterk op de vierkante meter. Zijn interactie met het publiek is wat mij betreft ongeëvenaard. Hoewel je zijn lachje irritant kan vinden, is de man zeer breed onderlegd, intelligent, en wat mij aanspreekt, is dat hij van ontzettende platte zwarte humor super snel kan schakelen naar intellectuele, maatschappelijke en zeker persoonlijk relevante zaken.

Een jonge vrouw uit het publiek vroeg hem: “Hoe ga je om met klootzakken?” Waarna Jimmy een aantal vragen aan haar stelde. Het bleek dat ze gewoon best wel veel, zoals ze dat noemde, “assholes” tegenkomt. Het antwoord dat toen kwam, was illustratief voor de scherpte, de humor, maar zeker ook de levenservaring die Jimmy heeft. Zijn antwoord was: ‘Rule of thumb‘: Als je voor de lunch drie klootzakken tegen bent gekomen, dan ben je waarschijnlijk zelf de klootzak.

Wat heeft dat met tot tien tellen te maken? Nou, alles. Jouw beleving van de wereld, en vooral de manier waarop je die beoordeelt, is gebaseerd op al jouw ervaringen. Daaruit ontstaan behoeftes, voorkeuren en aannames over hoe de wereld en de mensen om je heen zouden moeten reageren. Als dat vervolgens niet gebeurt zoals jij verwacht, heb je daar al snel een oordeel over. En dat alles gebeurt grotendeels onbewust.

Vooropgesteld dat het oordelen gewoon een systeeminstelling is. Als je niet zou oordelen, zou je je plek in deze wereld ook niet kunnen bepalen voor jezelf, en dat heb je nodig. Je moet jezelf kunnen plaatsen en positie verschaffen ten opzichte van de rest van de wereld. Dus dat oordelen an sich is niet zo erg. Sterker nog, dat is noodzakelijk.

Wat belangrijk is, is dat je je bewust bent van dat oordeel en dat dat oordeel ook maar gewoon jouw oordeel is, gebaseerd op jouw waarheid. En dat iemand anders’ oordeel ook gewoon weer een oordeel is, gebaseerd op zijn waarheid, en dat al die waarheden er gewoon mogen zijn. Natuurlijk denk je dat jouw waarheid zwaarder weegt dan die van de ander. Dat is logisch. Jij bent immers de enige die 365 dagen per jaar, 24 uur per dag in zijn eigen belevingswereld leeft.

Zodra je je bewuster wordt van je oordeel en jezelf toestaat dat oordeel even uit te stellen of zelfs aan te passen, wordt het aangaan van relaties een stuk eenvoudiger. Op het moment dat je begrijpt dat als iemand je niet aanstaat, dat dat misschien wel een projectie is van angst zelf – trauma’s of vervelende ervaringen die je in het verleden hebt gehad — dan kun je daar zelf iets mee doen. Dat is immers het enige wat jij onder controle hebt: niet hoe de wereld werkt en hoe mensen reageren, maar wel jouw reactie daar weer op.

En hoewel ik regelmatig in de valkuil van te snel oordelen trap, heb ik toch een soort regeltje in mijn hoofd gebouwd. Op het moment dat ik merk dat ik iemand niet zo leuk vind, of er iets is wat weerstand oproept, denk ik aan een uitspraak die toegeschreven wordt aan Abraham Lincoln: “Ik vind die man niet leuk. Ik moet hem beter leren kennen.”

Tel weer eens wat vaker tot drie (of tien als dat nodig is)

Tel, in deze wereld waarin we overstroomd worden door informatie en meningen, en als we niet opletten door informatie die ons alleen maar bevestigt in de bubbel waar we al in zitten, gewoon wat vaker tot drie voordat je automatische oordeler het overneemt. We worden er vast een leuker mens van.

Blog door Peter Ros
Auteur van o.a. “Zullen we nu weer aan het werk gaan”
Spreker over Samenwerken
Ondernemer in Digitale Fitheid